اثر سایه اندازی بر برخی صفات مهم فیزیولوژیک در عدس

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته ی کارشناسی ارشد زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

3 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ایلام، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، ایلام، ایران

چکیده

نور از عوامل محدود کننده رشد گیاهان زراعی در سیستم­ های کشت مخلوط وزراعت-جنگل محسوب می‌شود، به همین دلیل آزمایشی جهت تعیین تاثیر شدت ­های نوری مختلف در دو رقم عدس انجام گرفت. آزمایش در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام در سال زراعی 92-1391 به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک ­های کامل تصادفی با 3 تکرار اجرا گردید. فاکتورهای مورد بررسی شامل سایه ­اندازی در پنج سطح بدون سایه (شاهد)، 25، 50، 75 و 100 درصد سایه و ارقام عدس (Lens culinaris Medic) شامل زیبا و ILL4400 بود. در این پژوهش صفـات فیـزیولوژیک تحت برهمکنش سایه­ اندازی × رقم اختلاف معنی­ داری از خود نشان دادند. با افزایش میزان سایه­ اندازی، رقم زیبا دارای بیشترین میزان کلروفیل a و b بود. میزان کارتنویید، محتوای آب نسبی و شاخص سطح برگ با افزایش سایه ­اندازی روندی صعودی داشتند. بیشترین میزان کارتنویید و محتوای آب نسبی در تیمار 100 درصد سایه­ اندازی و رقم ILL4400 و کمترین میزان کارتنویید در تیمار عدم تنش (نور کامل) و رقم زیبا مشاهده گردید. بیشترین میزان وزن مخصوص برگ در این پژوهش در تیمار شاهد (نور کامل) و رقم زیبا مشاهده شد و با افزایش سایه ­اندازی از وزن مخصوص برگ کاسته شد. با افزایش سایه ­اندازی از عملکرد دانه کاسته شد، بیشترین عملکرد دانه (2532 کیلوگرم در هکتار) در تیمار شاهد (نور کامل) و رقم زیبا و کمترین عملکرد دانه (1137 کیلوگرم در هکتار) در تیمار 100 درصد سایه­ اندازی و رقم ILL4400 مشاهده گردید. بنابراین، نتـایج نشان داد که رقم زیبا در سطوح بالاتر سـایه از شـاخص سطح برگ، میزان نسبی آب برگ و میزان کلروفیل a بیشتری برخوردار بود، پس در­ شرایط کشت مخلوط و آگروفارستری که نور یک عامل محدودکننده می­ باشد، کشت عدس رقم زیبا می ­تواند موفقیت آمیز باشد.  

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of Shading on some Important Physiological Traits in Lentil Crop

نویسندگان [English]

  • F. Darabi 1
  • A. Hatami 2
  • M.J. Zarea 2
  • R. Naseri 3
1 M.Sc student in Agronomy, Faculty of Agriculture, Ilam, Iran
2 Assistant Prof., Department of Agronomy and plant breeding, Faculty of Agriculture, Ilam, Iran
3 Young Researchers and Elite Club, Ilam Branch, Islamic Azad University, Ilam, Iran
چکیده [English]

Light is one of the growth-reducing factors in mixed cropping and agroforestry systems. Therefore, an experimental field was conducted to justiffy the effect of light intensity on two lentil cultivars. It was performed in a factorial experiment based on randomized complete block design with three replications at Agricultural Research Station of Ilam University during 2012-2013 cropping season. The factors under study consisted of shading in four levels (0 shading, 25, 50, 75 and 100% of shadings) and two cultivars lentil (Lens culinaris Medic) (Ziba and ILL4400). Results showed that physiologic traits were significantly affected by cultivar × shading intraction. Ziba cultivar had the highest chlorophyll a and b content in 100% shading. Carotenoid content, relative water content and leaf area index also increased with increasing in shading. The highest and lowest carotenoid and relative water contents were observed in 100% shading × ILL4400 cultivar and control treatment × Ziba cultiva, respectively. The highest leaf specific weight observed in control treatment × Ziba cultivar and decreased with increasing shading. Grain yield decreased with increasing shading. The highest and lowest mean grain yield, 2522 kg.ha-1 and 1137 kg.ha-1, were observed in control treatment × Ziba cultivar and 100% shading and ILL4400 cultivar, respectively. Based on the results of this study, Ziba cultivar had the highest leaf area index, relative water content and chlorophyll a in higher shading treatments; hence, it can perform better than ILL4400 in mixed cropping and agroforestry systems where the light is limited factor.

کلیدواژه‌ها [English]

  • leaf area index
  • Chlorophyll
  • Relative water content