واکنش برخی از ژنوتیپ های سورگوم دانه ای به تنش کمبود آب

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه به‌نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی دانشگاه تبریز

2 فرهیخته کارشناسی ارشد اصلاح نباتات از دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز

3 استاد گروه به‌نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی دانشگاه تبریز

4 مربی پژوهشی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج

5 استادیار گروه به‌نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی دانشگاه تبریز

چکیده

به منظور ارزیابی اثر تنش کمبود آب بر تعدادی از صفات مرتبط با عملکرد در لاین­ های سورگوم دانه ­ای، آزمایشی در سال 1387- 1386 بر اساس طرح کرت­ های خرد شده و بر پایه ­ی بلوک­ های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه­ ی تحقیقاتی دانشکده­ ی کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز واقع در اراضی کرکج اجرا گردید. سطوح مختلف آبیاری شامل 60، 120 و 180 میلی­ متر تبخیر از تشتک کلاس A به عنوان عامل اصلی و هفت لاین سورگوم دانه­ ای به عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شد. به منظور تثبیت خطای نوع اول، تجزیه واریانس چند متغیره انجام شد. تجزیه واریانس داده­ ها نمایان­گر وجود اختلاف معنی ­دار بین لاین­ های مورد مطالعه و سطوح مختلف آبیاری در اکثر صفات مورد مطالعه بود. نتایج حاصل از مقایسات میانگین در متوسط شرایط آبیاری نشان داد که لاین­ های KGS5 و KGS15 از نظر اکثر صفات مؤثر بر عملکرد در گروه برتر قرار دارند. تجزیه ­ی علیت به روش رگرسیون گام به گام در متوسط شرایط آبیاری نشان داد که طول خوشه و وزن هزار دانه اجزای مؤثر بر عملکرد دانه هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Response of Some Grain Sorghum Genotypes to Water Deficit

نویسندگان [English]

  • S. Aharizad 1
  • S. Shahbazi 2
  • A. Mohammadi 3
  • A. Fouman Ajirlo 4
  • M. Noruzi 5
1 Associate Prof. Department of Plant Breeding and Biotechnology, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Tabriz, Iran.
2 Former MSc. Student of Plant Breeding, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran
3 Professor Department of Plant Breeding and Biotechnology, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Tabriz, Iran
4 Researcher of Agricultural Seed and Plant Improvement Institute, Karaj, Iran
5 Assistant Prof. Department of Plant Breeding and Biotechnology, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Iran
چکیده [English]

To study the effect of drought stress on some grain sorghum lines, a split plot experiment based on complete randomized block design with three replications was conducted during 2007-8 at the Agriculture Research Field of Islamic Azad University, Tabriz Branch, Iran. Irrigations after 60, 120 and 180 mm evaporation from the pan were assigned to main plots and seven lines of grain sorghum to sub plots. Multivariate analysis of variance was fulfilled for fixation of type Ι error. Analysis of variance showed significant differences among lines and irrigations for most of the traits. Based on mean comparison, KGS5 and KGS15 showed the highest means for most of the yield related traits. Path analysis was conducted by using the stepwise regression on mean of irrigation levels. Results showed that panicle length and 1000 kernel weight were the most effective components on grain yield.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Grain sorghum
  • Stress tolerence
  • Water deficit