اثر کاربرد باکتریایی محلول کننده ی فسفر و کود شیمیایی فسفات آمونیوم در زراعت کلزای پاییزه

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک

2 عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک و دانشجوی دکتری اگرواکولوژی

3 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر ری

چکیده

به منظور بررسی اثرات مصرف و نحوه ­ی کاربرد باکتری­های محلول کننده­ ی فسفر و رابطه­ ی آن با میزان مصرف کود شیمیایی فسفات آمونیوم در زراعت کلزای پاییزه، این آزمایش در مزرعه تحقیقاتی دانشکده ­ی کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک انجام گرفت. تیمارها به صورت فاکتوریل در قالب بلوک­ های کامل تصادفی و در سه تکرار اعمال گردیدند. تیمار فسفر شیمیایی شامل عدم مصرف کود شیمیایی یا صفر، 50% نیاز کودی فسفر یا 125 کیلوگرم کود فسفات آمونیوم در هکتار و 100% نیاز کودی فسفر معادل 250 کیلوگرم فسفات آمونیوم در هکتار بود و تیمار فسفر بیولوژیک به عنوان محرک باکتریایی رشد و نمو که شامل باکتری­ های محلول کننده ­ی فسفر بودند در چهار سطح شامل بدون مصرف، مصرف یک مرحله­ ای همزمان با کاشت، مصرف یک مرحله­ ای در آغاز رشد مجدد بهاره و مصرف دو مرحله ­ای پایه و سرک بهاره بود. نتایج نشان داد عملکرد دانه، تعداد خورجین در بوته، تعداد دانه در خورجین، وزن هزار دانه و شاخص برداشت تغییرات معنی ­داری را در اثر مصرف مقادیر مختلف کود شیمیایی فسفات آمونیوم داشتند. همچنین، درصد روغن، عملکرد روغن و عملکرد بیولوژیک از نظر آماری در اثر مصرف کود بیولوژیک فسفر تفاوت های معنی ­داری را نشان دادند. اثـرات متقابل میان تیمارها برای عملکرد دانه، تعداد خورجین در بوته و شـاخص بـرداشت محصـول نیز تفاوت معنی­ داری را نشان داد. بر اساس نتایج این بررسی، در صورت استفاده از کود بیولوژیک فسفر در زراعت کلزا در شرایط خاک این آزمایش می­ توان میزان مصرف کودهای شیمیایی فسفره را از 250 کیلوگرم در هکتار به 125 کیلوگرم در هکتار بدون اینکه عملکرد دانه کاهش معنی­ داری پیدا کند رساند. اما هرگز نمی­ توان میزان مصرف کود فسفر شیمیایی را تنها به دلیل استفاده از کود فسفر بیولوژیک به صفر رساند 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Use of Phosphorus Solublizing Bacteria and Ammonium Phosphate Fertilizers in Winter Rapeseed Production

نویسندگان [English]

  • H. Madani 1
  • G.R. Naderi Brojerdi 2
  • A. Pazoki 3
1 Associate Prof., Department of Agronomy and Plant Breading, Arak Branch, Islamic Azad University, Arak, Iran
2 Staff member of Department of Agronomy and Plant Breading, Arak Branch, Islamic Azad University, Arak, Iran
3 Assistant Prof., Department of Agronomy and Plant Breading, Shahr- e -Rey Branch, Islamic Azad University, Shahr- e -Rey, Iran
چکیده [English]

In order to study of the effect of phosphorus suloblizing bacteria (PSB) and ammonium phosphate (AP) fertilizer on rapeseed yield this field experiments was conducted at Research Farm Station of Arak Branch, Islamic Azad University. Ammonium phosphate applications were at 3 rates (0, 125 and 250 kg/ha) and phosphor suloblizing bacteria at 4 levels (not application, application at seeding date in autumn, application at spring and application both in the autumn and spring). The treatments were used as factorial on randomize complete block design arrangement. The results showed that the differences grain yield, no. of pod per plants, no. of seed per pod, 1000 seed weight and harvest index were significant at 5% levels of probability when were used. Generally, oil percent, oil yield, and biomass yield showed significant difference when biological phosphate treatments were applied. Therefore, the effect of interactions among treatments showed significant difference for grain yield, no. of pod per plants and harvest index.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ammonium phosphate
  • Rapeseed
  • Phosphorus suloblizing bacteria