اثر باقیمانده کودهای نیتروژن و فسفر در مزرعه باقلا بر عملکرد در سیستم کشت باقلا- برنج در گیلان

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهش موسسه تحقیقات برنج کشور، و مرکز بین المللی برنج آسیای مرکزی و غربی، رشت، ایران

2 دانشجوی دکتری گروه خاک شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 پژوهشگر موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

4 کارشناس ارشد مرکز بین المللی برنج آسیای مرکزی و غربی

چکیده

استان گیلان از جمله مناطق مستعد برای کشت دوم بعد از برنج در پاییز به شمار می­رود. کشت محصول پس از برداشت برنج در شالیزارها، علاوه بر ایجاد اشتغال و افزایش درآمد کشاورزان، سبب تولید محصول زراعی زمستانه مهم در 6 ماه دوم سال می­گردد. یکی از مهم­ترین نیازها در استفاده از سیستم­های دو یا چند کشتی، حفظ منابع آب و خاک از آلودگی ناشی از مصرف بی­رویه نهاده­های شیمیایی و همچنین حفظ و ارتقای حاصلخیزی خاک در دراز مدت است. به­منظور بررسی اثر باقی­مانده کود مصرفی در زراعت باقلا بر عملکرد برنج در سیستم کشت برنج- باقلا تحقیقی در قالب دو محصول در سال، شامل کشت اول برنج با رقم هاشمی (خرداد– شهریور) و کشت دوم باقلا با رقم برکت (آبان- خرداد) و با پانزده تیمار کودی برای کشت باقلا به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار در سال­های زراعی 94-1391 (2 دوره کشت برنج و سه دوره کشت باقلا) در مزرعه پژوهشی موسسه تحقیقات برنج- رشت انجام شد. فاکتورهای آزمایشی برای گیاه باقلا شامل پنج سطح نیتروژن (صفر، 25، 50، 75 و 100 کیلوگرم نیتروژن در هکتار) از منبع کود اوره و سه سطح فسفر (صفر، 50 و 100 کیلوگرم فسفر در هکتار) از منبع کود سوپر فسفات تریپل در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که با افزایش سطوح کود نیتروژن و فسفر، عملکرد باقلا به ترتیب 2003 و 285 کیلوگرم در هکتار افزایش یافت. بیشترین عملکرد دانه باقلا در تیمار N100P100 (8/4833 کیلوگرم در هکتار) مشاهده شد که تفاوت معنی­داری با تیمار  N100P50(5/4744 کیلوگرم در هکتار) نداشت. با بررسی اثر سطوح کودی به­کار رفته در کشت باقلا بر عملکرد برنج که موجب افزایش معنی­دار نیتروژن خاک از 147/0 درصد به 178/0 و 209/0 درصد و افزایش معنی­دار فسفر خاک از 2/24 پی­پی­ام به 59/40 و 51/37 پی­پی­ام به­ترتیب در سال اول و دوم کشت برنج شد، تفاوت معنی­داری از نظرعملکرد دانه مشاهده نشد و متوسط عملکرد برنج در طی دو سال زراعی بدون مصرف کود شیمیایی و بعد از کشت باقلا حدود 95/2770 کیلوگرم در هکتار بود. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Residual Effect of Nitrogen and Phosphorus Fertilizers in Faba Bean Field on Yield in Faba Bean- Rice Cropping System in Guilan

نویسندگان [English]

  • Abbas Shahdi Kumleh 1
  • Leila Sadegh 2
  • Mohammad Rabiee 3
  • Maryam Foroughi 4
1 Assistant professor, Rice Research Institute of Iran (RRII), Rasht, Iran &, Central and West Asian Rice Center (CWARice)
2 Ph.D. student, Soil science, Shiraz University, Shiraz, Iran
3 Rice Researcher Institute of Iran, Agricultural Research Education and Extension Organization, Tehran, Iran
4 M.Sc. of plant physiology, Central and West Asian Rice Center (CWARice)
چکیده [English]

Guilan province is a suitable area for growing second crop after rice in autumn. Growing a crop in a field of rice after it is harvested in addition to creation of job and increasing farmer’s income, can be used to produce a winter crop for the second six months of year. One of the most consequences of producing one or two crops is to conserve water and soil resources and reduces pollution caused by excessive chemical inputs and also maintaining and improving soil fertility in the long term. To investigate the effect of remains of fertilizers used in faba- bean on rice yield in faba bean- rice cropping system a research concering growing two crops in one year, namly rice var. Hashemi (June- September) and a second crop, faba bean var. Barkat (November- May) was performed with 15 fertilizer treatments for faba bean in the form of a factorial randomized complete block design with three replications in the Research Field of Rice Institute of Iran during years of 2012- 2015 (growing two crops of rice and three crops of faba bean). Experimental factors for faba bean consisted of five nitrogen rates (0, 25, 50, 75 and 100 kg.ha-1 N) from urea and three phosphorus levels (0, 50 and 100 kg.ha-1 P) from triple superphosphate fertilizer. The results showed that faba bean yield increased up to 2003 kg.ha-1 and 285 kg.ha-1 by increasing nitrogen and phosphorus levels respectively. The highest seed yield (4833.8 kg.ha-1) was observed in the treatment N100P100 where the difference with that of N100P50 treatment (4744.5 kg.ha-1) was non significant. The results also showed that nitrogen and phosphorus used in faba bean increased soil nitrogen by 0.147% to 0.178% and 0.209% and soil phosphorus by 24.2 ppm to 40.59 and 37.51 ppm in the first and second years of rice production, respectively. The average yield of two- cycle production of rice (without chemical fertilizers and after faba bean cultivation) was about 2770.95 kg.ha-1.

کلیدواژه‌ها [English]

  • faba bean
  • Rice
  • phosphorous
  • Second crop
  • nitrogen
  • Alipour, S., M. R.  Moradi Telavat., S. A. Siyadat., S. H. Mosavi, and A. Karmala Chab. 2016. Effect of planting date and phosphorus fertilizer surface on the morphological characteristics and yield of faba bean (Vicia faba L.). Iranian Journal of Pulses Research. 7(2): 45-58. (In Persian).
 

  • Alizadeh, O., A. Alizadeh, and A. Khaste khodaee. 2008. Consideration twin use of Mycorrhiza and Azospirillum to optimizing of fertilizer application in sustainable corn cultivation. New Findings in Agriculture. 3(1): 55-65. (In Persian).
 

  • Bolland, M. D. A., K. H. M. Siddique, and R. F. Brennen. 2000. Grain yield response of faba bean (vicia faba L.) to application fertilizer phosphorus and zinc. Australian Journal of Experimental Agriculture. 40(6): 849-857.
 

  • Divito, G. A., and V. O. Sadras. 2014. How do phosphorus, potassium and sulphur affect plant growth and biological nitrogen fixation in crop and pasture legumes? A meta-analysis. Field Crops Research. 156: 161-171.
 

  • Draper, P. 2006. Cool season pulse suitable for rotation with rice. Rural Industries Research and Development Corporation of Australian. 173: 34- 36.
 

  • Fernandez, L. A., P. Zalba, M. A. Gomez, and M. A. Sagardoy. 2007. Phosphatesolubilization activity of bacterial strains in soil and their effect on soybean growth under greenhouse conditions. Biology and Fertility of Soils. 43(6): 805-809.
 

  • Gan, Y., S. S. Malhi., S. Brandt., F. Katepa-Mupondwa, and C. Stevenson. 2008. Nitrogen use efficiency and nitrogen uptake of Juncea canola under diverse environments. Agronomy Journal. 100(2): 285-295.
 

  • Ghorbanli, M., Sh. Hashemi Moghaddam, and A. Fallah. 2006. Study of interaction effects of irrigation and nitrogen on some morphological and physiological characteristic of rice Plant (Oryza sativa L.). Journal of Agricultural Sciences. 12(2): 415-428. (In Perisan).
 

  • Golabi, M., and Sh. Lak. 2005. Effect of nitrogen and plant density on quantitative and qualitative yield of bean in Ahwaz climatic conditions. The 1th National Pulse Crops Symposium. 20-21 Nov, Mashhad, Iran. p. 375-377. (In Persian).
 

 

  • Javadi, M., and H. Aminpanah. 2016. Effect of Azospirillum lipoferum inoculation, previous crop, and usage nitrogen on rice (Oryza sativa L.) growth and yield. Journal of Crop Echophysiology. 10(2): 311-326. (In Persian).
 

  • Jelenic, S., P. T. Mitrikeski, D. Papes, and S. Jelaska. 2000. Agrobacterium-mediated transformation of broad bean (Vicia faba L). Food Technology and Biotechnology. 38(3): 167-172.
 

  • Keshavarz, F., M. Allahyari, and Z. Azarmi Sesari. 2011. Factors affecting the rejection of high-yielding rice varieties between Guilans farmers. Journal of Agricultural Extension and Education Research. 3(4): 99-112. (In Persian).
  • Marschner, H. 1995. Mineral nutrition of higher plants. Academic Press London.
 

  • Mohseni Mohammadjanloo, A., A. Tobeh, A. Gholipouri, and H. Mostafai. 2012. The effects of potassium application on uptake and allocation of nitrogen and seed protein on two lentil (Lens culinaris Medik.) cultivars in rain-fed condition. Iranian journal of Pulses Research. 3(1): 31-40. (In Persian).
 

 

  • Nouri, Sh., A. Kashani, M. Nabipour, and R. Mamghani. 2005. Effect of nitrogen fertilizer application on yield and yield components of faba bean cultivars in Ahwaz climatic conditions. The 1th Iranian Pulse Crops Symposium. 20-21 Nov, Mashhad, Iran. p. 419-422. (In Persian).
 

  • Rahman, M., M. A. Islam., M. S. Azirun, and A. N. Boyce. 2014. Agronomic and nitrogen recovery efficiency of rice under tropical conditions as affected by nitrogen fertilizer and legume crop rotation. Journal of Animal and Plant Sciences. 24(3): 891-896.
 

  • Sezavar, S., M. N. Safarzadeh, and A. Hosseini. 2014. The study of biological phosphate fertilizer at different levels of phosphorus fertilizer on yield and yield components of bean )Vicia faba L.(. The 5th National Pulse Crops Symposium. 26 Feb, Karaj, Iran. p. 701-704. (In Persian).
 

  • Sharma, R. Z., S. Seema, B. Sayyed, H. Trivedi, and A. Thivakaran. 2013. Phosphate solubilizing microbes: sustainable approach for managing phosphorus deficiency in agricultural soils. Springer Plus. 2: 587–590.
 

  • Singh, D., S. Chand, M. Anvar, and D. Patra. 2003. Effect of organic and inorganic amendment on growth and nutrient accumulation by isabgol (Plantago ovata) in sodic soil under greenhouse conditions. Journal of Applied Research on Medicinal and Aromatic Plants.25(2): 414-419.
 

  • Tabrizi, A. A., G. Nour Mohammadi, and H. R. Mobasser. 2015. Effects of different cropping systems on fertility of paddy soil. Journal of Crop Ecophysiology. 9(2): 191- 202. (In Persian).
 

  • Timothy, W. W., and E. S. Joe. 2003. Rice fertilization. Mississippi Agricultural and Forestry Experiment Station. 1341: 1-4.
 

  • Weldua, Y., M. Hailheb, and K. Habtegebrielb. 2012. Effect of zinc and phosphorus fertilizers application on yield and yield components of faba bean (Vicia faba L.) grown in calcaric cambisol of semi-arid northern Ethiopia. Journal of Soil Science and Environmental Management. 3(12): 320-326.
 

  • Yu, Y., L. Xue, and L. Yang. 2014. Winter legumes in rice crop rotations reduces nitrogen loss, and improves rice yield and soil nitrogen supply. Agronomy for Sustainable Development. 34(3): 633-640.
 

  • · Zeng, X. B., G. Shenge, B. Wang, and L. Fang. 2007. Effect of cropping system chang for paddy field with double harvest rice on the crop growth and soil nutrient. Agricultural Science in China. 6(9): 1115- 1123.