بررسی پاسخ های ریشه گیاه عدس (Lens culinaris Medik) در واکنش به محلول پاشی متانول تحت شرایط تنش کم آبی

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه ازاد اسلامی واحد کرج

2 استادیار/ دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

3 عضو هیئت علمی گروه زیست شناسی دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان

4 عضور هیات علمی گروه زیست شناسی دانشگاه صنعتی خاتم الانبیابهبهان

چکیده

کمبود آب قابل دسترس در محیط ریشه، یکی از عوامل اصلی محدود کننده رشد و تولید محصول در مناطق خشک به ‌شمار می‌آید. محلول پاشی متانول در افزابش تحمل به خشکی در گیاهان 3 کربنه نقش دارد. به این منظور مطالعه‌ای به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان در سال 1394 به اجراء درآمد. محلول‌پاشی متانول با 5 سطح، شاهد، 5، 15، 25 و 35 درصد حجمی و تنش کم‌آبی شامل بدون تنش (100 درصد ظرفیت زراعی)، تنش آبی ملایم (75 درصد ظرفیت زراعی) و تنش آبی شدید (25 درصد ظرفیت زراعی) در نظر گرفته شد. محلول‌پاشی متانول 3 بار در طول فصل رشد گیاه (گیاهچه‌ای، گلدهی و غلاف‌دهی) و با فواصل 10 روز انجام شد. نتایج نشان داد اثرات متقابل متانول و تنش بر غلظت عناصر سدیم و پتاسیم ریشه، وزن خشک ریشه، قطر ریشه، طول ریشه در سطح 5 درصد و بر سطح ریشه در سطح 1 درصد معنی دار شد. همچنین اثرات متقابل متانول و تنش بر پروتئین، پرولین و غلظت کلسیم ریشه در سطح 1 درصد، و بر فعالیت آنزیم سوپراکسیددیسموتاز، پراکسیداز در سطح 5 درصد معنی دار شد. در ارتباط با شاخص‌های بیوشیمیایی، محلول‌پاشی متانول منجر به افزایش معنی‌دار محتوای پرولین و پروتئین ریشه شد، اما فعالیت آنزیم‌های پراکسیداز و سوپراکسید دیسموتاز ریشه را به صورت معنی‌داری کاهش داد. همچنین اثر تنش خشکی بر فعالیت آنزیم کاتالاز در سطح 1 درصد معنی دار شد. در شرایط آبیاری نرمال تیمار 5، 15و 25 درصد محلول پاشی متانول باعث افزایش معنی دار وزن خشک ریشه نسبت به تیمار شاهد گردید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of root responses of lentil (Lens culinaris Medik.) in reaction to foliar application of methanol under water deficit stress

نویسندگان [English]

  • farzad paknejad 1
  • mohamad nabi ilkaee 2
  • Raheleh Ahmadpour 3
  • saeed reza hassinzadeh 4
1 Karaj Branch Islamic Azad University, , Karaj, Iran
2 Karaj Branch Islamic Azad University, , Karaj, Iran
3 Department of Biology, College of Sciences, Behbahan Khatam Alanbia University of Technology, Behbahan, Iran
4 epartment of Biology, College of Sciences, Behbahan Khatam Alanbia University of Technology, Behbahan, Iran
چکیده [English]

Water shortage availability in root environment is the main agent limiting crop growth and productivity in dry regions. There are many reports on the role of methanol spraying for increasing drought tolerance in C3 plants. For this reason, a study was conducted as a factorial in completely randomized design in 3 replications at Khatam Alanbia University of Behbahan. Methanol spraying was at five levels; control, 5, 15, 25 and 35% v/v. Water deficit stress was applied in three forms; non-stress (100% of field capacity), moderate water stress (75% of field capacity) and severe water stress (25% of field capacity). Foliar application of methanol was applied 3 times during the growing season (seedling, flowering and podding) at 10-days intervals. The results showed that foliar application of methanol resulted in a significant increase in length, area, dry weight of root under moderate stress and length, dry weight of root under severe stress. Foliar application of methanol had no significantly effect on the Na and K but under non-stress and moderate stress, 10 and 20% methanol resulted in increased Ca concentration. Associated with biochemical traits, foliar application of methanol resulted in a significant increase in root proline content and root proteins but enzyme activity of peroxidase and superoxide dismutase in roots decreased. The results showed that the methanol foliar application with a significant increase in morphological and biochemical characteristics such as length, area, dry weight of root, root proline content and root protein content plays a role in reducing the antioxidant enzyme activity of lentil roots.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Antioxidant Activity
  • Drought stress
  • Legumes
  • Root features