بررسی اثر تنش خشکی و پرایمینگ بذر بر خصوصیات رویشی و زایشی بذر کرچک (Ricinus communisL.) رقم محلی اصفهان

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی

2 عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مهاباد، مهاباد ایران

3 کارشناس ارشد رشته زراعت دانشگاه آزاد اسلامی مهاباد

چکیده

خشکی عامل مهمی است که بر جوانه زنی و رشد اولیه و سرعت نمو گیاه تاثیر گذار می باشد و به علت کاهش استقرار اولیه عملکرد اقتصادی را کاهش می دهد. استفاده از پیش تیمار بذور به منظور همگنی سبز شدن و افزایش سرعت رشد و کاهش اثرات نامساعد محیطی و به دنبال آن بهبود عملکرد می ‌باشد. این روش ظهور زود هنگام و استقرار گیاه را تسهیل می‌بخشد لذا به منظور بررسی اثر تنش خشکی و پرایمینگ بذر بر خصوصیات رویشی و زایشی دانه کرچک آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی ایستگاه ساعتلو مرکز تحقیقات کشاورزی آذربایجان غربی در سال زراعی94 -1393 به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار به اجرا درآمد. تیمارهای آزمایشی عبارت بودند از عامل اصلی شامل 4 تیمار تنش خشکی (60، 90، 110 و 130 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر) و عامل فرعی شامل 4 تیمار پرایمینگ بذر (شاهد، هیدروپرایمینگ، سالسیلیک اسید 1 میلی مولار و آب اکسیژنه) بودند. نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده ها نشان داد که خشکی تأثیر معنی ‌داری بر صفات ارتفاع بوته، وزن هزار دانه، عملکرد دانه، عملکرد روغن و شاخص برداشت داشت. از لحاظ تیمارهای پرایمینگ نیز مشاهده گردید که صفات ارتفاع بوته، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و عملکرد روغن تحت تأثیر تیمارهای پرایمینگ قرار گرفتند. اثر متقابل بین تیمارهای خشکی و پرایمینگ نیز بر عملکرد دانه معنی ‌دار بود. در صفات ارتفاع بوته، وزن هزار دانه، عملکرد دانه، عملکرد روغن و شاخص برداشت، تیمار 60 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر بالاترین مقدار را دارا بود. در صفات ارتفاع بوته، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و عملکرد روغن، که تحت تأثیر پرایمینگ قرار گرفته بودند تیمار اسید سالسیلیک توانست بیشترین مقدار را به خود اختصاص دهد. بیشترین عملکرد دانه و وزن 1000 دانه مربوط به تیمار اثر متقابل 60 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر و پرایمینگ با اسید سالسیلیک بود. بنابراین وجود تکنولوژی همچون پیش تیمار که بتواند باعث رسیدگی زودهنگام محصول قبل از بروز استرس‌های گرمایی و خشکی شود ضروری به نظر می‌رسد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of drought stress and seed priming on some traits of vegetative and reproductive of Castor bean (Ricinus Communis Var Esfahan ) plant

نویسندگان [English]

  • Soran Sharafi 2
  • Sonia Abasi Sadr 3
2 2. College of Agriculture, Mahabad Islamic Un. Mahabad, Iran
3 1. MSc Student College of Agriculture, Mahabad Islamic Un. Mahabad, Iran
چکیده [English]

Drought is an important factor affecting germination and early growth and plant growth rate and decreases economic performance due to lower initial deployment. Thus use of seed priming or pre-treatment of seeds induce homogenize germination, emergence and increase the rate of growth and reduce the adverse environmental effects and subsequently produce high yields.،This technology facilitates the early rise and establishment of the plant.Therefore, in order to study on the effect of drought stress and seed priming on some traits of vegetative and reproductive of castor bean (Ricinus communis ), an experiment was set up as a split plat with randomized complete block design with three replications at 30 km of north in the Agricultural and Natural Resources Research and Education Center of West Azerbaijan, Urmia in Saetlo station at 2013. The main factor were included drought stress with four levels (60, 90, 110 and 130 mm pan evaporation) and four seed priming treatments included control, hydro-priming, salicylic acid and hydrogen peroxide, were sub plot. Results of variance analysis showed that the drought stress was significantly effects on plant height, 1000 seed weight, grain yield, oil yield and grain harvest index. Seed priming had significantly effects of dry matter plant height, 1000 seed weight, grain yield, oil yield and harvest index. Interaction between water stress and priming treatments was significantly effects on grain yield. Considering the comparison of mean values, it was observed that in the traits of plant height, 1000-seed weight, grain yield, oil yield and harvest index, 60-mm treatment of evaporation from the pan was the highest. Seed priming were effected of the all traits and salicylic acid treatment was able to receive the highest amount of all traits. The highest grain yield and 1000 grain weight were related to the interaction of 60 mm evaporation from the evaporation pan and priming with salicylic acid. The greatest amounts in oil of treatments were assigned to irrigation with 60 mm of pan evaporation. The highest oil of treatments was assigned to priming with salicylic acid.

کلیدواژه‌ها [English]

  • priming
  • Drought stress
  • yield
  • Castor bean