اثر گونه‌های میکوریزا بر صفات کمی و کیفی سویا با سیستم‌های آبیاری تحت فشار

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه-ایران.

چکیده

به منظور بررسی همزیستی میکوریزایی گیاه سویا رقم ویلیامز، تحت سیستم‌های مختلف آبیاری آزمایشی به صورت کرت-های خرد شده بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه ارومیه طی سال 1394 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل سیستم‌های آبیاری (قطره‌ای و بارانی) به ‌عنوان فاکتور اصلی و گونه‌های مختلف قارچ‌ میکوریزا (بدون تلقیح، Funneliformis mosseae،Rhizophagus intraradices و Simiglomus hoi) به ‌عنوان فاکتور فرعی بود. نتایج نشان داد که بیشترین ارتفاع بوته، وزن غلاف، عملکرد دانه، وزن صد دانه، تعداد گره در ساقه اصلی، عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت روغن، درصد و عملکرد روغن در آبیاری قطره‌ای، و بالاترین مقادیر LWR (نسبت وزن برگ به وزن کل گیاه) و SPAD (شاخص کلروفیل) در سیستم بارانی به دست آمدند. اثرات متقابل معنی‌دار نشان‌ دهنده پاسخ متفاوت گیاه به گونه‌های قارچی در سیستم‌های آبیاری می‌باشد. در حالی که رنگیزه‌های فتوسنتزی (کلروفیل a، b و کل) و کارتنوئید برگ سویا در شرایط همزیستی با هر سه گونه قارچی در آبیاری بارانی وضعیت مطلوبتری داشتند. بیشترین مقدار فسفر برگ در گیاهان آبیاری شده با سیستم بارانی و همزیست با F. mosseae مشاهده شد. گیاهان میکوریزایی در هر سه گونه قارچ به یک اندازه پروتئین برگ را افزایش دادند، در حالی که مقدار پتاسیم برگ در گیاهان میکوریزایی تغییر معنی‌داری نسبت به شاهد نداشت. با وجود بیشترین درصد کلونیزاسیون ریشه با گونه R. intraradices در آبیاری بارانی، هر سه گونه قارچ در سیستم‌های قطره‌ای و بارانی کلونیزاسیون بالاتری نسبت به شاهد داشتند. نسبت ترکیبات اسیدهای چرب روغن سویا (اسیدهای چرب غیراشباع حدود چهار برابر اسیدهای چرب اشباع بودند) در هر دو سیستم آبیاری برای گیاهان میکوریزایی مشابه شاهد بودند. بدون توجه به وجود پاسخ متفاوت سویا به گونه‌های میکوریزا، عملکرد بیولوژیک، دانه و روغن در سیستم آبیاری قطره‌ای به ترتیب 23، 53 و 84 درصد بیشتر از آبیاری بارانی بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of mycorrhizae on the quantitative and qualitative charachteristics of soybean under pressurized irrigation systems

نویسندگان [English]

  • Alireza Pirzad 1
  • Nadia Dorostkar 2
1 Department of Agronomy, Faculty of Agriculture, Urmia University, Urmia, Iran
2 Dept. of Agronomy, Faculty of Agriculture, Urmia University, Urmia-Iran.
چکیده [English]

To evaluate mycorrhizal symbiosis of soybean plants (Glycin max L. cv. Williams) in different irrigation systems, a split plot experiment was conducted based on randomized complete block design (RCBD) at Urmia University in 2015. Treatments were irrigation systems (drip and rainy irrigation) as main plots, and mycorrhizal fungi species (non-inoculated control, Funneliformis mosseae, Rhizophagus intraradices and Simiglomus hoi) as sub-plots in three replications. Results indicated that the maximum plant height, pod weight, seed yield, 100 seeds weight, nods per stem, biological yield, oil harvest index, oil percent and oil yield were obtained from drip irrigation. The highest LWR (ratio of Leaf/ Aeraila parts weight) and SPAD (Chlorophyll index) were observed in rainy irrigation system. The significant interaction effects were exhibited variable responses of soybean plants to mycorrhizal species in irrigation systems. Though, the highest photosynthetic pigments (chlorophyll-a, -b and total chlorophyll) and carotenoids were obtained from AMF-inoculated plants in rainy system regardless fungi species. The highest leaf phosphorus belonged to inoculated plants (F. mosseae) at rainy system. All fungi species increased leaf protein, equally. While the leaf potassium did not show the significant differences with non-AMF inoculated control plants. Despite highest root colonization with R. intraradices in rainy irrigation, colonization by all three species of fungi in drip and rainy systems were much more than non-AMF inoculated soybean plants. In both two irrigation systems, the ratio of fatty acids (Unsaturated fatty acids were four-fold of saturated fatty acids) in AMF-inoculated plants were equaled with non-mycorrhizal control soybean. The yields (biological, seed and oil) were respectively by 23, 53 and 84 % more in drip irrigation than that rainy irrigation system regardless the response of soybean plant to mycorrhizal speices.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Chlorophyll
  • drip irrigation
  • fatty acid
  • Mycorrhizae
  • phosphorus